Sementasyon Çelikleri: Sert Yüzey, Tok Çekirdek
Sementasyon Çeliği Nedir?
Sementasyon çelikleri, düşük karbon oranına sahip (%0.10 – %0.20), yüzeyde sert ve aşınmaya dayanıklı, çekirdekte ise tok ve darbelere karşı esnek bir yapı oluşturmak amacıyla tasarlanmış özel alaşımlı veya alaşımsız imalat çelikleridir. Bu eşsiz yapı, “sementasyon” (karbürizasyon) adı verilen özel bir yüzey sertleştirme ısıl işlemi ile elde edilir.
Sementasyon İşlemi Nasıl Çalışır?
Sementasyon işlemi, çeliğin yüzeyine karbon emdirilmesi (difüzyonu) esasına dayanır. Parça, karbon zengini bir ortamda yüksek sıcaklıklara (genellikle 900-950°C) ısıtılır. Bu süreçte karbon, parçanın yüzeyine nüfuz ederek yüzeydeki karbon oranını artırır. İşlem sonrası yapılan sertleştirme (su verme) ile;
- Yüzey: Yüksek karbonlu hale geldiği için çok sert ve aşınmaya karşı dirençli bir yapıya (martenzit) dönüşür.
- Çekirdek: Düşük karbon oranını koruduğu için sertleşmez, tok ve sünek yapısını muhafaza eder.
Bu “sert kabuk, tok çekirdek” yapısı, sementasyon çeliklerini özellikle hem yüzey aşınmasına hem de darbeli yüklere aynı anda maruz kalan parçalar için ideal kılar.
Sementasyon Çeliklerinin Genel Özellikleri
- Yüksek Yüzey Sertliği: Sementasyon sonrası 60-64 HRC gibi çok yüksek yüzey sertliklerine ulaşabilirler.
- Mükemmel Aşınma Direnci: Sert yüzeyleri sayesinde sürtünmeli ortamlarda uzun ömürlüdürler.
- Üstün Tokluk: Düşük karbonlu çekirdekleri, darbelere ve şok yüklere karşı mükemmel direnç gösterir.
- Yüksek Yorulma Mukavemeti: Değişken ve tekrarlı yüklere karşı çok dayanıklıdırlar.
Başlıca Sementasyon Çelikleri
Etna Çelik olarak, otomotivden makine imalatına kadar birçok sektörün ihtiyacını karşılayan, yüksek kalitede sementasyon çeliği kalitelerini stoklarımızda bulundurmaktayız. Sektörde en yaygın kullanılan kalitelerden bazıları şunlardır:
8620 (20NiCrMo2): Nikel, krom ve molibden alaşımı sayesinde mükemmel tokluk ve çekirdek mukavemeti sunan, en popüler sementasyon çeliğidir. Özellikle yüksek mukavemet ve darbe dayanımı gerektiren dişliler, miller, pimler ve burçlar gibi kritik parçalarda kullanılır.
20MnCr5 (1.7147): İyi sertleşebilirlik ve çekirdek mukavemeti sunan, yaygın olarak kullanılan bir diğer önemli sementasyon çeliğidir.
16MnCr5 (1.7131): Daha küçük kesitli ve orta zorlamalı parçalar için tercih edilen, ekonomik ve güvenilir bir kalitedir.